Kenschets

Met een oppervlakte van 505.990 km² (12 keer Nederland), 46 miljoen inwoners en een Bruto Binnenlands Product (BBP) van 1.051 miljard euro (2009) behoort Spanje tot de grote Europese landen. Met de toetreding tot de Europese Gemeenschap in 1986 en de deelname aan de Monetaire Unie in 1999 is de populariteit van Spanje onder Nederlandse ondernemers sterk gestegen. Door het wegvallen van de meeste douaneformaliteiten en het valutarisico is de drempel om de Spaanse markt te betreden steeds lager geworden.

In de afgelopen tien jaar heeft Spanje een periode van hoge economische groei doorgemaakt. Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw was het toerisme een aanjager van groei, later aangevuld door de bouw en het onroerend. De automobielsector heeft eveneens een groot aandeel in het bruto binnenlands product. Ook de bijdragen uit de structuurfondsen van de EU voor onder andere de ontwikkeling van de infrastructuur hebben positieve invloed gehad. Echter, de wereldwijde economische crisis heeft ook voor Spanje grote gevolgen gehad en vanaf medio 2007 heeft het land te kampen gekregen met een vermindering van de economische groei, dalende consumptie, stagnatie en later de ineenstorting van de bouwsector, en met een stijgende werkloosheid. In 2009 kromp de Spaanse economie met circa 3,6% en steeg de werkloosheid tot ongeveer 19%. De Europese Commissie verwacht dat het economisch herstel zich in Spanje in 2011 definitief zal doorzetten. Voor dat jaar wordt een lichte economische groei verwacht van 0,7% die in 2012 zal doorzetten tot een groei van 1,7%.

Deze gebeurtenissen illustreren het feit dat Spanje op een belangrijk punt in zijn ontwikkeling staat. Het model gebaseerd op de bouw- en onroerend goed markt en particuliere consumptie in combinatie met de beschikbaarheid van een overvloed aan veelal laagopgeleide goedkope arbeidsmigranten, lijkt te zijn uitgewerkt. Het Spaanse economisch groeimodel zou sterker gebaseerd moeten zijn op innovatie, kennis en een stijging van de arbeidsproductiviteit. Ook moet sterker worden ingezet op duurzaamheid: energie efficiency, water management, luchtvervuiling, etc. Een dergelijke focus biedt ook in economische moeilijker tijden kansen voor Nederlandse ondernemingen.

De Spaanse economie is minder gericht op het buitenland dan de Nederlandse. Slechts 30.000 Spaanse ondernemingen exporteren; ruim 70% van de export heeft EU-lidstaten als bestemming. Alhoewel het handelstekort van Spanje de afgelopen jaren licht is afgenomen, importeert het land al jaren meer dan het exporteert. In 2009 bedroeg de export 160 miljard euro terwijl de import uitkwam op 206 miljard euro. Het handelstekort liep daarmee op tot 46 miljard euro. Hoewel dit binnen de eurozone geen grote gevolgen heeft, duidt het wel op een sterke onevenwichtigheid waar Spanje een oplossing voor moet vinden.

De economische bilaterale betrekkingen tussen Spanje en Nederland zijn hecht. Beide landen zijn belangrijke handelspartners voor elkaar. Nederland steeg in 2009 van de zevende naar de zesde plaats als land van herkomst van de Spaanse import, naar schatting 4,3% van de totale Spaanse import in 2009, en staat al jaren op de zevende plaats als land van bestemming van de Spaanse export, circa 3% van de totale Spaanse export. 

De belangrijkste Spaanse invoerproducten afkomstig uit Nederland waren in 2009 in volgorde van grootte: machines en industrieel materieel, chemische producten, diverse gefabriceerde goederen, landbouwproducten en voedingsmiddelen en kantoormaterieel. De stijging van de import in 2009 werd was met name het gevolg van de toegenomen invoer van chemische producten, machines en industrieel materieel en diverse goederen.

Nederland is bovendien een van de grootste investeerders in Spanje. Er is een groot aantal Nederlandse bedrijven in Spanje actief met eigen vestigingen of deelnemingen. Van de totale investeringen in Spanje is ruim 95 procent (2008) afkomstig uit de Europese Unie. Meer dan 9 procent van de investeringen komt uit Nederland. Nieuwe Nederlandse activiteiten zijn vooral te vinden in de sectoren dienstverlening, vernieuwende technologie (milieu, water en energie), ICT, de financiële sector en in toenemende mate ook in de welzijnssector en ouderenzorg door de toenemende vergrijzing in Spanje. Spanje fungeert tevens als brug voor economische activiteiten vanuit Nederland naar Latijns-Amerika.

Macro-economische kerngegevens

(Bronnen: Banco de España, Ministerio de Trabajo e Inmigración, Ministerio de Industria, Turismo y Comercio, Instituto Nacional de Estadística)

Geactualiseerde Engelstalige informatie betreft de Spaanse economie, afkomstig van de centrale overheid, treft u aan op:

www.thespanisheconomy.com